Haqqay: Prioritetlər Məsələsi / Hissə 2

Seriya– Sentyabr 2009 –Lütf və Həqiqət Jurnalı

HAQQAY:Prioritetlər Məsələsi

Hissə 2:Haqqayın Günündə Ev Məsələsi

Rəbbin evinin bu əhəmiyyəti Haqqayın peyğəmbərlik etdiyi insanlar üçün itirilməmişdi. Birincisi, məbədin ilkin qurulmasına daha yaxın olduqları üçün onun Rəbbin şahidliyi ilə əlaqəsini başa düşürdülər. Həmçinin, Babil əsirliyindəki son təcrübələri Rəbbin onların arasında yaşayışının məbədlə ayrılmaz şəkildə bağlı olmadığını təsdiqləməsi üçün bir fürsət olmuşdu, çünki Rəbbin izzəti Onun xalqı arasında məbəddən ayrı, hətta İsrail torpağından kənarda da görünmüşdü (Hez. 1). Sonra, daha yaxın tarixdə, onların torpağa qayıtması Rəbbə bir şahidlik bərpa etmək üçün insan motivasiyasına əsaslanırdı (Ezra 9:9). Beləliklə, Haqqayın peyğəmbərlik etdiyi insanlar məbədin əsas əhəmiyyətinin Rəbbi millətlərə elan etmək olduğunun fərqində idilər.

Məbədin əhəmiyyətinin bu fərqindəliyi ilə insanlar Rəbbin Haqqay vasitəsilə nə demək istədiyini açıq şəkildə başa düşürdülər. Birincisi, O, onların evləri ilə Öz evi arasında bir ziddiyyət yaradırdı; Öz evi viran qalmışdı, onların evləri isə görünür ki, yaxşı vəziyyətdə idi. Bu açıq müqayisəyə əlavə olaraq, Rəbb “panelli” terminini istifadə edərək gizli bir müqayisə də etdi. Bu söz Rəbbin evi ilə insanların evləri arasındakı ziddiyyətə diqqət çəkirdi, çünki bu qeyri-adi İbrani termini Padşahlar kitabında həm məbədin, həm də Süleymanın evlərinin dəbdəbəsini təsvir etmək üçün istifadə edilmişdi (1 Pad. 6:9,15; 7:3,7). Yəni, İsrail tarixində o əvvəlki dövrdə həm Rəbbin evi, həm də padşahın evi bu şəkildə təsvir edilmişdi. Lakin indi yalnız insanların evləri belə təsvir olunurdu. Nəsə səhv idi!

İnsanlar üçün aydın idi ki, Rəbb sadəcə müvafiq fiziki evlərin vəziyyəti arasındakı müqayisədən narahat deyildi. Necə ki, 2 Samueldə Davudla etdiyi kimi, Rəbb hərfi evlərlə bağlı narahatlığı rifah və firavanlıq (İbranicə şalom) mücərrəd anlayışına işarə etmək üçün istifadə etdi. Bu, 6-cı ayədə Rəbb xalqın ümumi rifahına (“ev”in mücərrəd anlayışı) istinad etdikdə və sonra 9-cu ayədə rifahla bağlı problemlərini açıq şəkildə “ev” termini ilə əlaqələndirdikdə aydın oldu. Necə ki, Davudla etdiyi kimi, Rəbb müzakirəni fiziki evlərdən daha çox narahat olduğu şeyə, yəni “şalom”a keçirdi.

İnsanlar üçün aydın idi ki, məbədi tərk etdikləri vəziyyət Rəbbə olan minnətdarlıqlarının bir əksi idi. Lakin əgər onlar bunu özləri başa düşməsəydilər, O, Haqqayın mesajı vasitəsilə bunu onlara mütləq aydın etdi. Əvvəldən Rəbbin qaldırdığı əsl problem Onun evinin vəziyyəti deyil, daha çox insanların ona verdiyi dəyər idi. Məbədi bərpa etmək üçün vaxtın uyğun olmadığını desələr də (1:2), əsl məsələ onların vaxtlarını və enerjilərini öz işlərinə sərf etmələri idi (1:4). Onlar Rəbbin evinin viran qalmasına razı idilər, eyni zamanda öz evlərinin təkcə yaxşı vəziyyətdə deyil, həm də dəbdəbəli şəkildə “panelli” olduğundan əmin olurdular.

Mahiyyət etibarilə, Rəbbin toxunduğu problem insanların Onu laqeyd qoyaraq öz rifahlarına və səadətlərinə həsr etmələri idi. Hətta öz işlərinə olan sədaqətlərinin intensivliyi Rəbbin tənbehində aydın idi. Onların səylərinin çalışqanlığı qeyri-adi ifadə ilə qeyd edildi: “hər biriniz öz evinə qaçır” (1:9). Bu ifadəni istifadə edərək Rəbb onların öz maraqlarına nə qədər qətiyyətlə yanaşdıqlarına diqqət çəkdi.

Onlar Bilməli idilər
Təkcə prioritetləri səhv deyildi, həm də Rəbb onlara baş verənləri başa düşməli olduqlarını söylədi. O izah etdi ki, onların evlərinə bərəkət verməməsi onlara bir problemin olduğunu bildirməli idi. Qanunun Təkrarında insanlara xüsusi olaraq deyilmişdi ki, itaət torpaqda maddi bərəkətlə nəticələnəcək, itaətsizlik və Rəbbi laqeyd qoymaq isə bərəkətin itirilməsinə səbəb olacaq. Yaşadıqları çatışmazlıq, əgər Rəbbə tabe olmasaydılar, Müqəddəs Yazıların onlara vəd etdiyi şeyləri əks etdirirdi. Buna görə də, Tövratın təlimlərini bilərək, ən azından indiki yoxsulluqları ilə əhdin ilahi xəbərdarlıqları arasında bir əlaqə olub-olmadığını sorğulamalı idilər. Əslində, Rəbbin iki dəfə təkrarlanan “Yollarınızı düşünün” (1:5,7) nəsihəti ilə onların diqqətinə çatdırdığı məqam budur. Bugünkü dildə O deyirdi: “Yaşadıqlarınızı düşünün! Nə baş verdiyini anlamırsınız?”

Hətta insanlar yaşadıqlarını düşünsələr də, rifahlarının olmamasını sadəcə həyatın normal bir hissəsi kimi rasionallaşdıra bilərdilər. Hər kəsin bildiyi kimi, həyatda işlərin yaxşı getdiyi dövrlər və pis getdiyi dövrlər var. Lakin Rəbb belə bir nəticə üçün yer qoymadı. 9-cu ayədə O, yaşadıqları problemlərin sadəcə həyatda baş verən “şeylər” deyil, əksinə, onların səylərini pozmasının birbaşa nəticəsi olduğunu açıq şəkildə bildirdi. Öz bərəkətlərini və rifahlarını təmin etmək üçün nə qədər çalışsalar da, Rəbb buna “üfürürdü”. Və onlara etdiyi şeyin səbəbi ilə bağlı heç bir qarışıqlıq olmaması üçün Rəbb onlara dedi ki, bu, onların öz evlərinə “qaçdıqları” halda Onun evinin viran qalması səbəbindən idi.

Özünə Yetərlilik
Diqqət edin ki, insanlar Rəbbin hədiyyə olaraq verməyi vəd etdiyi bərəkətləri öz səyləri ilə əldə etməyə çalışırdılar. Qanunun Təkrarında İsrailə, əgər Rəbbi bütün qəlbləri ilə sevib Ona itaət etsələr, kənd təsərrüfatı rifahı vəd edilmişdi (Qan. Tək. 28). Onların tərəfindən həddindən artıq iş tələb olunması barədə heç bir söz deyilməmişdi. Əksinə, Rəbbin bərəkəti onların rifahını təmin edəcəkdi. Lakin Haqqayda Rəbb insanların bu bərəkətləri özləri təmin etmək üçün göstərdikləri səylərin boşluğuna diqqət çəkdi. Çox əksələr də, nəticə az məhsul götürmələri oldu. Yedilər, içdilər, geyindilər və maliyyə ehtiyatları yaratmağa çalışdılar, lakin hamısı boş yerə. Rəbbin onlara bərəkət olaraq verməyi vəd etdiyi rifahı əldə etmək üçün çox çalışdılar. İroniya ondan ibarət idi ki, nə qədər çox əldə etməyə çalışsalar, bir o qədər də əllərindən sürüşüb gedirdi. Bərəkətləri təmin etmək cəhdlərində, bu bərəkətləri verməyi vəd edən Kəsi laqeyd qoydular.

Qorxu
İnsanların reaksiyasını səhv başa düşmək mümkün deyil. Rəbbin sözünü eşidən kimi nə baş verdiyini dəqiq bilirdilər. Bunu əvvəldən anlamalı idilər, lakin indi Rəbb onlarla üz-üzə gəldikdə hər şey çox aydın idi. Fəlakətli nəticələri də başa düşdülər. Həmin əsrin əvvəllərində İsrail Rəbbi laqeyd qoyduğu üçün əsir götürülmüş və Vəd edilmiş Torpaqdan çıxarılmışdı. Lakin uzun illər əsirlikdən sonra Rəbb onları torpağa qaytardı. Amma indi Rəbb onları birbaşa o faktla üz-üzə qoydu ki, onlar yenidən əsirliklərinə aparan yola qədəm qoymuşdular. Bunu tamamilə başa düşdülər və qorxdular! Bu, Müqəddəs Yazılarda tez-tez təriflənən hörmətli qorxu deyildi. İbrani mətni hərfi mənada deyir: “onlar Rəbbin üzündən qorxdular” (1:12). “Qorxdular” ifadəsi açıq-aşkar dəhşəti bildirir. Onlar “qorxudan donub qalmışdılar”. Onlar “nazik buz üzərində idilər” və bunu bilirdilər.

Lakin Rəbb bir daha Öz lütfünü və mərhəmətini göstərdi. Onların qorxusuna birbaşa cavab olaraq, Haqqay vasitəsilə onlara başqa bir söz göndərdi: “Mən sizinləyəm” (1:13). Onlarla üz-üzə gəlməsi geri dönməz bir hökm fərmanı deyildi. Əksinə, bu, düzəldici bir tədbir idi və O, onlarla olduğuna və diqqətlərini yenidən Özünə, öz narahatlıqlarından uzaqlaşdırmağa çalışdığına dair təminatla müşayiət olunurdu. Əgər onlar yalnız Ona güvənsələr və Onun izzətini millətlərə göstərməyə diqqət yetirsələr, O, bu narahatlıqların qayğısına onların bacardığından qat-qat yaxşı baxacaqdı.

Tom Keyser tərəfindən

Gələn ay, Haqqay: Prioritetlər Məsələsi, Hissə 3